Kieliszki do wina dla gastronomii: kształty, kreska nalewu, zakup

Kieliszki do wina dla gastronomii muszą robić więcej, niż tylko ładnie wyglądać w szafce. Powinny dobrze prezentować wino, wytrzymać setki cykli w zmywarce, mieścić się na półkach i w koszach do szkła, a przy sprzedaży wina na kieliszki – mieć kreskę nalewu wymaganą przez przepisy metrologiczne. Z tego poradnika dowiesz się, jakich kształtów kieliszków lokal naprawdę potrzebuje, na co zwrócić uwagę przy wyborze materiału i nóżki, kiedy kreska nalewu jest obowiązkowa, ile szkła zaplanować i jak ograniczyć stłuczki w codziennej pracy.

W skrócie

• Większości lokali wystarczą dwa–trzy kształty kieliszków: uniwersalny lub do białego wina, większy do czerwonego wina oraz kieliszek do wina musującego. Kształty specjalistyczne opłacają się dopiero przy rozbudowanej karcie win.
• Jeśli wino sprzedaje się na kieliszki według objętości, naczynie musi mieć kreskę nalewu i oznakowanie zgodności (CE z dodatkowym oznakowaniem metrologicznym M).
• W codziennej pracy o kosztach decyduje odporność na zmywarkę, wytrzymałość na stłuczenie oraz łatwość przechowywania – a nie cena jednostkowa.
• Zaplanuj zapas: kieliszki na stołach, w zmywarce i w magazynie rezerwowym.
• Na taras, basen i imprezy bezpieczną alternatywą dla szkła są kubki wielorazowe z tworzywa z kreską nalewu.

Spis treści

• Jakich kształtów kieliszków lokal naprawdę potrzebuje
• Zestaw kieliszków według rodzaju lokalu
• Kreska nalewu: kiedy jest obowiązkowa
• Materiał, wytrzymałość i zmywarka
• Z nóżką czy bez?
• Ile kieliszków zaplanować
• Mycie, przechowywanie i unikanie stłuczek
• Nasze zdanie: mniej kształtów, lepsze kieliszki
• Kieliszki do wina i wyposażenie gastronomii w EuronovaGastro
• Najczęściej zadawane pytania
• Źródła

Jakich kształtów kieliszków lokal naprawdę potrzebuje

Świat wina zna dziesiątki kształtów kieliszków. W lokalu gastronomicznym liczy się jednak przede wszystkim to, co gość odczuwa przy stole, i to, z czym poradzi sobie obsługa. Każdy dodatkowy kształt oznacza więcej miejsca w magazynie, częstsze domawianie i więcej okazji do pomyłek przy nakrywaniu stołów.

Kieliszek uniwersalny jako podstawa

Dobry kieliszek uniwersalny ma średniej wielkości czaszę w kształcie tulipana, lekko zwężającą się ku górze. Dzięki temu aromaty się kumulują, a wino można zakręcić w kieliszku bez wylewania. To nie jest rozwiązanie awaryjne: według poradnika degustacji wina niemieckiego landu Nadrenia-Palatynat kieliszki uniwersalne stosuje się także na profesjonalnych degustacjach, bo łączą wymagania dotyczące kształtu, długości nóżki i materiału. Dla bistro, bankietów hotelowych, kawiarni i pizzerii jeden kieliszek uniwersalny jest często najbardziej ekonomicznym wyborem.

Kieliszki do czerwonego wina: bordeaux i burgund

Kieliszki do czerwonego wina są większe, ponieważ wyraziste czerwone wina potrzebują powietrza. Kieliszek typu bordeaux jest wysoki, ma dużą pojemność i otwór zwężający się jak tulipan. Pasuje do win taninowych, takich jak Cabernet Sauvignon, Merlot czy Syrah. Kieliszek typu burgund jest pękaty i szeroki, niemal jak balon. Wydobywa aromat delikatnych, aromatycznych czerwonych win, takich jak Pinot Noir. Lokale, które serwują wiele czerwonych win na kieliszki, wybierają jeden z tych kształtów jako drugi kieliszek w ofercie – najczęściej bordeaux, bo jest bardziej uniwersalny i zajmuje mniej miejsca w koszu do zmywarki niż balon.

Kieliszki do wina białego i różowego

Kieliszki do białego wina są mniejsze i smuklejsze. Mniejsza powierzchnia wina dłużej utrzymuje jego niską temperaturę. Do kwasowych, mineralnych win, takich jak Riesling, Sauvignon Blanc czy popularny w polskich winnicach Solaris, pasuje wydłużona czasza z wąskim otworem. Białe wina dojrzewające w beczce, np. leżakowane Chardonnay, lepiej czują się w szerszej czaszy. Wino różowe w praktyce podaje się zwykle w kieliszku do białego wina – osobny kieliszek do rosé potrzebny jest tylko lokalom, które celowo promują rosé jako specjalność.

Wino musujące, deserowe i szprycer

Do prosecco, crémanta i szampana nadal powszechnie używa się klasycznego fletu, bo dobrze pokazuje perlage i szybko się go napełnia na bankiecie. Wielu sommelierów podaje jednak wysokiej jakości wina musujące w kieliszku do białego wina lub uniwersalnym, aby aromaty mogły się rozwinąć. Wina deserowe i wzmacniane, takie jak porto czy węgierski Tokaj, trafiają do małych kieliszków, bo porcja jest niewielka. Szprycer (wino z wodą gazowaną) najczęściej podaje się w szklance lub kieliszku bez nóżki.

Zestaw kieliszków według rodzaju lokalu

Liczba potrzebnych kształtów zależy mniej od wielkości lokalu, a bardziej od karty win i stylu obsługi. W praktyce sprawdza się taki podział:

Wskazówka zakupowa: wybieraj wszystkie kształty z tej samej serii. Kieliszki z jednej serii wyglądają na stole spójnie, mieszczą się w tych samych koszach i można je domawiać przez lata.

Kreska nalewu: kiedy jest obowiązkowa

Gdy sprzedajesz wino na kieliszki według objętości – np. 0,1 l lub 0,2 l w stałej cenie – kieliszek pełni funkcję naczynia wyszynkowego, czyli przyrządu pomiarowego. W Polsce wymagania dla takich naczyń określa rozporządzenie Ministra Rozwoju w sprawie wymagań dla przyrządów pomiarowych (Dz.U. 2016 poz. 815), wdrażające unijną dyrektywę MID. Naczynie wyszynkowe przeznaczone jest do odmierzania cieczy sprzedawanej do bezpośredniego spożycia, a producent po ocenie zgodności umieszcza na nim oznakowanie CE z dodatkowym oznakowaniem metrologicznym (litera M i dwie ostatnie cyfry roku w prostokącie), numer jednostki notyfikowanej oraz trwałe oznaczenie pojemności nominalnej, najczęściej w postaci kreski nalewu. Kieliszek bez oznaczenia, napełniany „na oko”, nie wystarcza więc przy sprzedaży wina na kieliszki.

W praktyce oznacza to:

1. Sprzedaż na kieliszki według objętości: potrzebujesz kieliszków z kreską nalewu i odpowiednim oznakowaniem. Przy zakupie sprawdź, czy oznaczenie odpowiada Twojej karcie. Jeśli w karcie widnieje 0,2 l, kieliszek musi mieć kreskę 0,2 l.
2. Sprzedaż butelki i nalewanie przy stole: gdy sprzedajesz całą butelkę i nalewasz wino przy stole, ilość wyznacza butelka. Wtedy możesz używać kieliszków bez kreski nalewu, co przy winach wysokiej klasy jest standardem.
3. Dobór win do menu i degustacje: przy menu z doborem win często podaje się cenę łączną. To, czy potrzebne są kieliszki z kreską, zależy od tego, jak w karcie podajesz ilość i cenę. W razie wątpliwości przed wydrukiem karty skonsultuj się z właściwym okręgowym urzędem miar.

Dlatego wiele lokali prowadzi dwie linie kieliszków: z kreską nalewu do sprzedaży na kieliszki i bez kreski do win butelkowych. Wymaga to nieco więcej miejsca w magazynie, ale chroni przed problemami podczas kontroli. Uwaga estetyczna: dobre kieliszki gastronomiczne mają kreskę umieszczoną tak, by nad nią zostało miejsce na zakręcenie winem. Kieliszek 0,2 l wypełniony po brzegi wygląda na stole raczej jak szprycer niż starannie podane wino. Do porcji 0,2 l wybierz więc kieliszek z odpowiednim zapasem pojemności nad kreską.

Obowiązek kreski nalewu dotyczy także kubków z tworzywa. Jeśli na festynach, tarasach lub w cateringu używasz kubków wielorazowych, one również muszą mieć oznaczenie – tak jak nasze kubki wielorazowe Disco 30 cl z kreską 0,2 l i oznakowaniem CE z tritanu.

Materiał, wytrzymałość i zmywarka

W codziennej pracy lokalu to materiał decyduje, jak długo kieliszek wytrzyma. Cena jednostkowa to tylko część rachunku: tani kieliszek, który po kilku tygodniach pęka przy nóżce lub matowieje, okazuje się ostatecznie droższy niż wytrzymały kieliszek, który pozostaje w obiegu latami.

Szkło kryształowe i hartowane

Szkło kryształowe jest cienkościenne, przejrzyste i błyszczące, a przy stole podkreśla klasę lokalu. Dla gastronomii dostępne są wersje zaprojektowane specjalnie do częstego mycia maszynowego. Oprócz tego istnieje szkło hartowane ze wzmocnionym brzegiem lub nóżką, które lepiej znosi uderzenia przy sprzątaniu ze stołów, polerowaniu i układaniu. Na bankietach, w hotelach i w cateringu ta wytrzymałość jest często ważniejsza niż najwyższa finezja szkła.

Przy zakupie zwróć uwagę na następujące kwestie:

• Odporność na zmywarkę: kieliszek powinien być wyraźnie przeznaczony do zmywarek gastronomicznych. Szkło domowe szybciej matowieje przez wyższe temperatury i agresywniejsze detergenty.
• Brzeg i nóżka: wzmocniony brzeg i nóżka wykonana z jednego kawałka, bez klejenia czy spoiny, rzadziej pękają.
• Stabilność: szeroka stopka zapobiega przewracaniu się kieliszka podczas serwowania i na tacy.
• Wysokość: sprawdź, czy kieliszek zmieści się w Twoich koszach do szkła, na półkach i pod barem. Duży kieliszek typu burgund może wymagać kosza z nadstawką.
• Możliwość domawiania: kieliszki z serii, która jest stale w produkcji, możesz domawiać bez ryzyka, że stoły z czasem będą wyglądać przypadkowo.

Tworzywo sztuczne na zewnątrz

Przy basenie, w ogródku, na tarasie lub na imprezach z dużą liczbą gości szkło jest ryzykiem: odłamki w trawie lub w wodzie są niebezpieczne i kosztowne w usunięciu. Praktycznym rozwiązaniem są tu kubki wielorazowe z poliwęglanu lub tritanu. Na powitalne wino musujące są dostępne flety z tworzywa, takie jak kieliszek wielorazowy do szampana 18 cl z tritanu, a do wina na kieliszki kubki z kreską nalewu, np. kubek wielorazowy Disco 22 cl. Nie zastąpią kryształowego kieliszka w restauracji, ale sprawią, że strefa na zewnątrz będzie bezpieczniejsza.

Z nóżką czy bez?

Kieliszki do wina bez nóżki wyglądają nowocześnie, stoją stabilnie i dobrze mieszczą się w niskich regałach i koszach do zmywarki. To dobry wybór dla winiarni o luźnej atmosferze, do szprycera i do konceptów tapas. W obsłudze ich wady są jednak odczuwalne: ponieważ gość trzyma bezpośrednio czaszę, wino szybciej się ogrzewa, a na szkle zostają wyraźne odciski palców. W przypadku schłodzonych win białych, różowych i musujących to poważny argument przeciw kieliszkom bez nóżki.

Dlatego standardem w restauracji pozostają kieliszki z nóżką. Gość trzyma kieliszek za nóżkę, czasza pozostaje czysta, a wino chłodne. Kompromisem dla lokali z dużą liczbą stłuczek są kieliszki z krótszą, mocniejszą nóżką: wyglądają elegancko, ale rzadziej się przewracają i rzadziej pękają na łączeniu czaszy z nóżką.

Ile kieliszków zaplanować

Zbyt mała liczba kieliszków wychodzi na jaw w pierwszą pełną sobotę, gdy zmywarka nie nadąża. Dlatego licz nie na miejsce przy stole, lecz na obieg. Kieliszek w lokalu zawsze znajduje się w jednym z trzech miejsc: na stole, w zmywarce lub na półce. Do tego dochodzi zapas na stłuczki.

Przykładowe wyliczenie dla restauracji z 60 miejscami, która serwuje wino na kieliszki i w butelkach:

1. Podstawowe zapotrzebowanie przy stołach: załóżmy, że w pełny wieczór wino pije mniej więcej co drugi gość, a część gości w ciągu wieczoru dostaje świeży kieliszek. Przy 60 miejscach i dwóch zmianach przy stolikach szybko daje to 60–80 użytych kieliszków na wieczór.
2. Obieg w zmywarce: gdy część kieliszków stoi na stołach, inna część przechodzi przez zmywarkę i musi ostygnąć oraz zostać wypolerowana. Zaplanuj na to mniej więcej drugie tyle.
3. Zapas na stłuczki: trzymaj dodatkowo jeden karton każdego kształtu w magazynie, aby od razu uzupełniać straty i nie domawiać w środku sezonu.

W tym przykładzie wychodzi około 120–160 kieliszków, rozdzielonych na poszczególne kształty. Dostosuj wyliczenie do własnych danych: raport z kasy fiskalnej lub systemu POS pokaże, ile win na kieliszki faktycznie sprzedajesz w mocny wieczór. Na bankiety i imprezy obowiązuje prostsza zasada: co najmniej jeden kieliszek na gościa i rodzaj napoju plus zapas dla gości, którzy odstawiają kieliszek i biorą nowy.

Mycie, przechowywanie i unikanie stłuczek

Kieliszki rzadko tłuką się na stole – najczęściej przy sprzątaniu, w koszu do zmywarki i podczas układania. Kilka nawyków znacznie wydłuża ich żywotność.

• Nie przepełniaj koszy: kieliszki, które stykają się w koszu, uderzają o siebie podczas mycia. Powstają wtedy drobne rysy i odpryski na brzegu. Używaj koszy z przegródkami dopasowanymi do wysokości szkła.
• Myj szkło osobno: nie myj kieliszków razem z talerzami i sztućcami. Resztki tłuszczu i jedzenia osadzają się na szkle w postaci filmu, przez który wino musujące traci perlage, a czerwone wino wygląda matowo.
• Pozwól ostygnąć: napełnianie gorącego kieliszka prosto ze zmywarki zimnym winem obciąża materiał. Odczekaj chwilę, aż kieliszki ostygną.
• Poleruj prawidłowo: używaj niestrzępiącej się ściereczki i trzymaj kieliszek za czaszę, a nie tylko za stopkę. Przekręcanie czaszy względem stopki łamie nóżkę.
• Nie przechowuj kieliszków dnem do góry w kartonach: kieliszki ustawione w ten sposób w kartonie mogą przejąć zapach tektury, który gość potem wyczuje w winie. Lepsze są otwarte regały lub kosze do szkła z pokrywą.
• Nie sztapluj: kieliszków z nóżką nigdy nie wkłada się jeden w drugi. Nawet kubków przystosowanych do sztaplowania nie należy układać zbyt wysoko.
• Sprawdź wodę i detergent: jeśli nowe kieliszki szybko matowieją, przyczyną jest często twarda woda lub źle dozowany detergent. Poproś serwisanta o sprawdzenie ustawień zmywarki do szkła.

Do pielęgnacji przy serwowaniu wina należy też chłodzenie: wiaderko do szampana i lodu utrzymuje butelkę w niskiej temperaturze, dzięki czemu nie trzeba ciągle dolewać, a kieliszki nie zaparowują. Na bankiety i do barów świetnie nadaje się np. przezroczyste wiaderko do szampana i lodu 26 × 35 cm, które mieści kilka butelek.

Nasze zdanie: mniej kształtów, lepsze kieliszki

Codziennie rozmawiamy z restauracjami, hotelami, barami i firmami cateringowymi, które domawiają szkło. Ciągle widzimy ten sam schemat: lokale, które zaczynają ze zbyt wieloma kształtami kieliszków, po roku mają na półkach kolorową mieszankę, bo z każdego kształtu część się stłukła, a domówione kieliszki nie pasują już do starej serii.

Dlatego radzimy: zacznij od kilku naprawdę wytrzymałych kształtów z jednej serii, którą możesz długo domawiać. Zaoszczędzone pieniądze lepiej zainwestuj w porządny zapas i dobre kosze do szkła niż w piąty kieliszek specjalistyczny, który trafia na stół dwa razy w miesiącu. Wcześnie rozdziel kieliszki z kreską nalewu do sprzedaży na kieliszki od kieliszków bez kreski do win butelkowych. I pomyśl o strefie na zewnątrz: kto obsługuje taras, basen lub imprezy, dzięki kubkom wielorazowym z tworzywa oszczędza nie tylko na stłuczkach, ale też na czasie sprzątania.

Na jednorazowe okazje, takie jak wesela, imprezy firmowe czy szczyty sezonu, nie trzeba zresztą kupować. Kieliszki, talerze i sztućce można też wynająć, aby własny magazyn nie pękał w szwach z powodu trzech wieczorów w roku.

— Rok

Kieliszki do wina i wyposażenie gastronomii w EuronovaGastro

W EuronovaGastro znajdziesz kieliszki i szkło dla restauracji, hoteli, barów i cateringu, a także wyposażenie do serwowania wina: wiaderka do szampana i lodu, kubki wielorazowe z kreską nalewu na zewnątrz oraz porcelanę, sztućce i wyposażenie bufetu – wszystko w jednym miejscu. Przy zamówieniach powyżej 875 zł dostawa jest bezpłatna, a jako nowy klient otrzymujesz 15% rabatu powitalnego na pierwsze zamówienie. Wysyłamy na terenie całej Polski.

Planujesz imprezę i potrzebujesz kieliszków tylko na krótko? Wynajmij kieliszki, talerze i sztućce w ramach naszej wypożyczalni wyposażenia cateringowego – jednorazowa kaucja za wynajem wynosi 97,54 €. Przejrzyj ofertę dla gastronomii i hotelarstwa i skompletuj swoje wyposażenie.

Najczęściej zadawane pytania o kieliszki do wina w gastronomii

Czy do każdego wina potrzebny jest osobny kieliszek?

Nie. Większości lokali wystarczy kieliszek uniwersalny lub do białego wina, kieliszek do czerwonego wina i flet do szampana. Kieliszki specjalistyczne, takie jak burgund czy kieliszki do win deserowych, opłacają się głównie w winiarniach i restauracjach fine dining, gdzie goście oczekują doboru win do dań.

Czy każdy kieliszek do wina musi mieć kreskę nalewu?

Kreskę nalewu i oznakowanie zgodności muszą mieć tylko naczynia, w których sprzedajesz wino na kieliszki według objętości. Gdy sprzedajesz całą butelkę i nalewasz wino przy stole, zwykle używa się kieliszków bez kreski. W przypadkach szczególnych, np. przy doborze win do menu, najlepiej zapytać właściwy okręgowy urząd miar.

Czy kieliszki kryształowe są zbyt delikatne dla gastronomii?

Niekoniecznie. Istnieją kieliszki kryształowe i hartowane przeznaczone wprost do zmywarek gastronomicznych i intensywnej pracy. Zwróć uwagę na przeznaczenie do zmywarek profesjonalnych, wzmocniony brzeg i nóżkę bez spoin.

Co wybrać na taras, basen i imprezy?

Tam najbezpieczniejsze są kubki wielorazowe z poliwęglanu lub tritanu, ponieważ nie rozpadają się na ostre odłamki. Przy sprzedaży wina na kieliszki również one muszą mieć kreskę nalewu. Na powitalne wino musujące są dostępne flety z tworzywa.

Czy kieliszki do wina na imprezę można wynająć zamiast kupować?

Tak, w Euronova możesz wynająć kieliszki, talerze i sztućce. Za wynajem pobierana jest jednorazowa kaucja w wysokości 97,54 €. To rozwiązanie opłaca się przede wszystkim przy jednorazowych wydarzeniach i szczytach sezonu, dla których własny zapas jest nieopłacalny.

Źródła

• Weingenuss in zehn Schritten – land Nadrenia-Palatynat
• Rozporządzenie Ministra Rozwoju w sprawie wymagań dla przyrządów pomiarowych (Dz.U. 2016 poz. 815)
• Główny Urząd Miar – Co oznacza oznakowanie CE?
• Szkło jako naczynie wyszynkowe – najważniejsze regulacje (Browar Paragraf)

Polecane produkty

• Cooler do wina / 16 cm / mleczny / Disco

Made with BabyLoveGrowth to write SEO content